Linux’ta NVIDIA sürücü kurulumu: Ubuntu, Mint, Fedora ve Debian için

NVIDIA ile Linux’un arası eskiden gerçekten kötüydü. Bugün çok daha iyi: NVIDIA, Turing ve sonrası kartlar için çekirdek modüllerini açık kaynak yaptı, Wayland desteği olgunlaştı ve çoğu dağıtım sürücüyü tek tıkla kuruyor. Ama hâlâ yanlış yöntemle kurulduğunda sistemi siyah ekrana düşürebilen tek bileşen bu. Bu yazıda dağıtıma göre doğru yolu ve bir şey ters giderse nasıl geri döneceğinizi anlatıyorum.

Önce kartınızı ve serisini öğrenin

lspci -nn | grep -i -E "vga|3d"

Kartın mimarisi hangi sürücü serisini kullanabileceğinizi belirliyor:

Kart ailesi	Örnek	Uygun sürücü
Turing ve sonrası	GTX 16xx, RTX 20/30/40/50	Güncel seri, açık çekirdek modülleri önerilir
Maxwell, Pascal, Volta	GTX 750–1080, Titan V	580 serisi (bu kartları destekleyen son seri)
Kepler ve öncesi	GTX 600/700’lerin çoğu	470 ve öncesi; güncel çekirdeklerde sorunlu, Nouveau önerilir

NVIDIA, 580 serisinin Maxwell, Pascal ve Volta mimarilerini destekleyen son seri olduğunu resmî olarak duyurdu. GTX 1060 gibi hâlâ çok yaygın bir kartınız varsa 580 serisinde kalmanız gerekiyor. Ayrıca 560 serisinden bu yana NVIDIA, Turing ve sonrası kartlarda açık kaynak çekirdek modüllerini (nvidia-open) varsayılan olarak öneriyor.

Linux Mint kullanıyorsanız bir not daha: Mint 22.2 ve 22.3’ün HWE 6.14 çekirdeği, 470 sürücüsünü kullanan eski kartlarla uyumlu değil. Böyle bir kartta Mint 22.1 ile gelen 6.8 çekirdeğinde kalmak öneriliyor.

Ubuntu ve Linux Mint

Grafik arayüzle

• Linux Mint: Menü > Sürücü Yöneticisi. “Önerilen” olarak işaretli sürücüyü seçip Uygula’ya basın.
• Ubuntu: “Yazılım ve Güncellemeler” > “Ek Sürücüler” sekmesi.

Terminalle

ubuntu-drivers devices
sudo ubuntu-drivers install
sudo reboot

İlk komut kartınız için uygun sürücüleri ve önerileni listeler; ikincisi önerileni kurar. Belirli bir seriyi istiyorsanız (örneğin eski bir kart için 580):

sudo ubuntu-drivers install nvidia:580

Fedora

Fedora, NVIDIA’nın kapalı kullanıcı alanı bileşenlerini kendi depolarına koymuyor. RPM Fusion deposunu ekleyip akmod-nvidia paketini kurmanız gerekiyor:

sudo dnf install https://mirrors.rpmfusion.org/free/fedora/rpmfusion-free-release-$(rpm -E %fedora).noarch.rpm \
  https://mirrors.rpmfusion.org/nonfree/fedora/rpmfusion-nonfree-release-$(rpm -E %fedora).noarch.rpm
sudo dnf upgrade --refresh
sudo dnf install akmod-nvidia xorg-x11-drv-nvidia-cuda

Kurulumdan sonra hemen yeniden başlatmayın. akmod, çekirdek modülünü arka planda derliyor; birkaç dakika bekleyin ve şu komut bir sürüm numarası döndürünce yeniden başlatın:

modinfo -F version nvidia

Fedora Workstation’da GNOME Yazılım uygulaması üzerinden “üçüncü taraf depoları” açarak da aynı sonuca ulaşabilirsiniz.

Debian 13

Debian’da sürücü non-free bileşeninde. /etc/apt/sources.list (ya da /etc/apt/sources.list.d/ altındaki dosya) satırlarınızda contrib non-free non-free-firmware olduğundan emin olun, sonra:

sudo apt update
sudo apt install linux-headers-amd64 nvidia-driver firmware-misc-nonfree
sudo reboot

Debian’ın sürücü sürümü Ubuntu ve Fedora’dan daha eski olur; bu, Debian’ın doğası. Çok yeni bir kartınız varsa trixie-backports deposundaki sürümlere bakın.

Secure Boot açıksa: MOK kaydı

Secure Boot açık bir makinede, depodan kurulan NVIDIA modülü sizin makinenizde oluşturulan bir anahtarla imzalanır. Kurulum sırasında bir parola belirlemeniz istenir. Yeniden başlatınca mavi bir MOK Management ekranı çıkar:

1. “Enroll MOK” seçin,
2. “Continue” ve “Yes” deyin,
3. Kurulumda belirlediğiniz parolayı girin,
4. “Reboot”.

Bu ekranı kaçırırsanız (fark etmeden Enter’a basarsanız) sürücü yüklenmez ve sistem Nouveau ya da temel görüntüyle açılır. Kaydı yeniden başlatmak için:

sudo mokutil --import /var/lib/shim-signed/mok/MOK.der

Dosya yolu dağıtıma göre değişebilir; Fedora’da akmods anahtarları /etc/pki/akmods/certs/ altında durur.

Kurulum başarılı mı?

nvidia-smi

Kartın adını, sürücü sürümünü ve bellek kullanımını gösteren bir tablo çıkıyorsa her şey yolunda. Oturum türünü de kontrol edin:

echo $XDG_SESSION_TYPE

wayland görmeniz normal. GNOME 50 artık yalnızca Wayland ile geliyor; güncel NVIDIA sürücüleri Wayland’de iyi çalışıyor.

Dizüstünde iki ekran kartı (Optimus)

Intel/AMD tümleşik + NVIDIA harici kartlı dizüstülerde masaüstü tümleşik kartta çalışır, yalnızca istediğiniz uygulama NVIDIA’ya gönderilir. GNOME ve KDE’de uygulama simgesine sağ tıklayıp “Harici ekran kartıyla başlat” seçeneği var. Linux Mint’te sistem tepsisindeki NVIDIA simgesinden profil (Intel/On-Demand/NVIDIA) seçebilirsiniz. Steam oyunlarında bunun nasıl ayarlandığını Linux’ta oyun rehberinde anlattım.

Siyah ekran: nasıl geri dönülür?

Sürücüden sonra sistem siyah ekranda kalırsa panik yok:

1. Açılışta GRUB menüsünü getirin (Shift ya da Esc tuşu).
2. Mint/Ubuntu’da “Advanced options” > “recovery mode” > “root” ile komut satırına düşün. Alternatif olarak açılış ekranında Ctrl + Alt + F3 ile metin konsoluna geçin.
3. Sürücüyü kaldırın:

# Ubuntu / Mint / Debian
sudo apt purge '*nvidia*'
sudo apt autoremove
# Fedora
sudo dnf remove '*nvidia*'
sudo reboot

Sistem Nouveau ile açılır, sonra doğru seriyi seçip tekrar denersiniz. Bundan daha kolayı: kurulumdan önce aldığınız Timeshift görüntüsüne dönmek. Nasıl yapıldığını Timeshift rehberinde bulabilirsiniz. GRUB tamamen bozulduysa GRUB onarma yazısına bakın.

Sık sorulan sorular